Waarde lezer,
AI is tegenwoordig onmisbaar geworden. We[1] maken er dagelijks gebruik van op het werk, tijdens onze studie of bij alledaagse vragen. AI is niet alleen in ons leven ingeburgerd, maar ook in andere domeinen. Dit roept maatschappelijke vragen op: mag de Minister-President AI inzetten voor tweets op X of voor excuses aan de Molukse gemeenschap? Mogen kamerleden AI gebruiken bij het voorbereiden van kamerstukken? Maar ook vragen rijzen over het schrijven van je scriptie of uitspraken van de rechtbank. Over deze onderwerpen lopen de meningen uiteen. Toch wil ik[2] je met dit artikel aan het denken zetten over het gebruik van AI door mijn eigen visie te delen.
Je zou het gebruik van een AI als ethische vraagstuk kunnen beschouwen. Ik doel hierbij niet op triviale kwesties als de kooktijd van aardappelen, maar op AI-gebruik in je professionele leven. Of je nu werkt of studeert: wanneer je iets inlevert onder je eigen naam, terwijl AI het zware werk heeft gedaan, rijst de vraag hoe moreel verantwoord dat is. Begrijp mij niet verkeerd. Ik geloof echt wel dat velen van ons echte moraalridders zijn en verantwoordelijk omgaan met AI. Ik wil echter de twee verschillende zijden belichten: de academische studie en de adviespraktijk. Deze twee stellen geheel verschillende eisen aan AI-gebruik.
In de adviespraktijk wordt AI-gebruik actief aangemoedigd. Een e-mail zal doorgaans vaker door co-pilot worden geschreven dan uit eigen hand. Een vraag vanuit de klant zal wellicht eerst in een fiscaal-juridische AI worden gegooid, waarna je eigenhandig nader onderzoek doet. Als je een antwoord hebt voorbereid, laat je deze door AI herschrijven. Vervolgens kom je tot de conclusie dat AI het beter heeft verwoord dan jij en realiseer je dat AI toch echt bepaalde dingen beter kan formuleren. Zeer frustrerend.
De adviespraktijk staat haaks op de academische studie. Het AI-gebruik wordt, wellicht terecht, hier nog niet volledig omarmt. Een voorbeeld hiervan is de masterscriptie. Voor deze masterscriptie is Level 2 van de Tilburg University AI-Index toegestaan, wat betekent dat u spelling, grammatica, samenhang, zinsbouw en voetnoten/literatuurverwijzingen mag laten checken met behulp van AI. Het mag je verrassen, maar ik ben een groot voorstander van een AI-index. Meer nog: ik pleit ervoor dat deze een soortgelijke norm ook zou moeten gelden voor kamerleden, ministers en rechters. Als kamerlid, minister, rechter of wetenschapper dien je een maatschappelijk doel. Al deze rollen vereisen integriteit, onafhankelijkheid en verantwoordelijkheid. Dit vereist minstens transparantie (transparantiebeginsel) over het gebruik van AI. Een AI-Index lijkt hier een goede oplossing voor. Om integriteit, onafhankelijkheid en verantwoordelijkheid te waarborgen, lijkt mij Level 2, dezelfde norm die voor masterscripties geldt, helemaal niet gek.
Tot slot: ik vind het volkomen begrijpelijk dat de adviespraktijk en academische studie zo enorm van elkaar verschillen. Uw masterscriptie dient immers een maatschappelijk doel. Wellicht kan u dit in de toekomst als kader gebruiken om te beoordelen of een bepaalde mate van AI-gebruik gerechtvaardigd is.
NB: De circulaire commissie begrijpt dat wij ook een maatschappelijk doel dienen en kunnen u verzekeren dat Level 2 van de Tilburg University AI-index is gebruikt voor dit artikel.
Warme groet,
Gijs van de Sluis
